شرایط نگهداری داروها

مقدمه :
يکي از اهداف برنامه هاي تضمين کيفيت برقراري سيستمهايي است که بتوان با کمک آنها از يکنواختي ويژگيها و خواص دارو ها در تمام دوزها يا بسته بنديهاي آن اطمينان حاصل کرد. از طرفي بتوان از بي ضرري باليني دارو موقع مصرف مطمئن بود . تضمين يکنواختي اثر بخشي و بي ضرري باليني دارو با پايداري فرآورده دارويي مرتبط است .

پایداری دارومربوط به توانمندي يک ماده يا فرآورده دارويي در حفظ خواص تعريف شده ابتدايي در طول مدت مصرف مي باشد.
تعريف تاريخ انقضاء:
مدت زمانيکه اثر درماني يا بيوشيميايي يک دارو حداقل به 90% مقدار اوليه کاهش مي يابد . به عبارتي ديگر مدت زماني که اثر دارو ، حداکثر 10% کاهش مي يابد. اين زمان و اين کاهش اثر، بصورت عملي ، نمي تواند باعث شود بيمار دچار شکست درماني شود.

جنبه هاي مختلف پايداري داروها: الف) مکانيسمي شامل : 1- پايداري شيميايي 2- پايداري فيزيکي 3- پايداري ميکروبي ب ) کينيتيکي شامل مطالعه سرعت و مکانيسم واکنشهاي شيميايي با نگرش تاثير بر پايداري داروها مي باشد.( مانند تغييرات ويسکوزيته) عوامل موثر بر پايداري داروها:
دما، رطوبت، نور، میکروب ها، مواد بسته بندی، حمل و نقل، اجزای ترکیب داروها و ماهیت مواد تشکیل دهنده فعال و .... از عوامل موثر بر پایداری داروها می باشد .

دما (حرارت):تقریباً تمام واکنش‌های شیمیایی در دماهای بالاتر سریع‌تر اتفاق می‌افتد به طوری که معمولاً سرعت واکنشهای شیمیایی به ازای هر ۱۰ درجه سانتیگراد دو برابر میشود .در خصوص داروها نگهداری یک فراورده یک ماه دردمای 30درجه سانتی‌گراد معادل نگهداری ۳ ماه در دمای ۲۰ درجه سانتی‌گراد واکنش‌های تخریب شیمیایی را تسریع می‌نماید.

(نور) :
تجزیه شیمیایی و تخریب داروها نيز با تابش نور تسریع می‌شود، بنابراین برخی داروها در بسته‌بندی‌های مقاوم به نور و شیشه‌های تیره رنگ بسته بندی مي شود.طبيعتا ساير تشعشعها هم مي تواند اثر مضر بر پايداري محصول داشته باشد.

تابشها و تشعشعها مختلف و متنوع اند. از تابش گرمايي (IR) گرفته ( که مي تواند دماي ذاتي محصول را بالا ببرد)، تا اشعه هاي آلفا ، بتا ، گاما ، ايکس و هر نوع اشعه راديواکتيو و حتي امواج اولتراسونيک ( حداقل آثار مضر فيزيکي دارد) مي تواند بر پايداري فيزيکي يا شيميايي محصول اثر بگذارد. بنابراين موضوع تشعشع و پرتو ها گسترده است ولي در اين ميان اشعه هاي نوري محرزتر و قابل کنترل تر است.
رطوبت : رطوبت تجزیه شیمیایی و تخریب داروها را تسریع می‌کند ( فعاليت آب يعني هرميزان آب فراورده بالا رود واکنشهاي فيزيکي وشيميايي بيشتر مي شود)، بنابراین داروها(خصوصا داروهاي پودري و ليوفيليزه) در بسته‌بندی‌های مقاوم به رطوبت که طراحی خاصی دارد نگهداري مي شوند. به طور کلی باید داروها را در شرایط خشک و خنک و تاریک نگهداری نمود.
واکنشهاي شيميايي که منجر به تخريب و ناپايداري داروها مي شود: هيدروليز( مانند بتالاکتام ها ) ، اکسیداسیون(اسانسها و روغن های غیر اشباع ) ، ایزومریزاسیون ( نور اپی نفرین ) ، واکنشهای نوری( متو تروکسات ) ، دهیدراسیون ( آتروپین ) ، دکربوکسیلاسیون ( مزالازین ) ، تشعشع( انسولین ) و...
واکنشهاي فيزيکي که منجر به تخريب و ناپايداري داروها مي شود:تغییر محتوی آب (از دست دادن یا جذب آب ) ،گرانوله شدن در اشکال نیمه جامد ، رشدکریستالی در سوسپانسیون ها ، فلوکولاسیون در امولسیونها ، ترک خوردن یا کنده شدن در قرصهای بدون روکش ، جذب سطحی بر سطوح بسته بندی و...
باید توجه نمود که به محض خروج دارو از بسته بندی اصلی، تاریخ انقضاء قابلیت استناد خود را از دست می‌دهد و دارو باید به سرعت مصرف شود. ترکیبات دارویی اگرچه نقش مهمی در تامین سلامت بشر دارند، اما در صورت انقضای تاریخ مصرف ، می توانند عوارض مخربی را در پی داشته باشند. به همین دلیل مدیریت پسماندهای دارویی در طی سالیان اخیر مورد توجه بخش های مختلف شرکت های دارویی و محیط زیست قرار گرفته است. به کارگیری روش صحیح انهدام داروهای تاریخ گذشته و ضایعات دارویی از مواردی است که مورد توجه سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت بهداشت و درمان است. ریختن داروها در دستشویی یا فاضلاب سبب ورود مستقیم آن به محیط زیست می‌گردد و در خصوص آنتی بیوتیک‌ها موجب مقاومت میکروبی می‌گردد. بنابراین از دور ریختن داروهای تاریخ گذشته و فاسد به روش فوق جداً خودداری گردد.

 

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}

بالا  رود واکنشهاي فيزيکي وشيميايي بيشتر مي شود)، بنابراین داروها(خصوصا داروهاي پودري و ليوفيليزه) در بسته‌بندی‌های مقاوم به رطوبت که طراحی خاصی دارد نگهداري مي شوند. به طور کلی باید داروها را در شرایط خشک و خنک و تاریک نگهداری نمود.

واکنشهاي شيميايي که منجر به تخريب و ناپايداري داروها مي شود:هيدروليز( مانند بتالاکتام ها ) ، اکسیداسیون(اسانسها و روغن های غیر اشباع ) ، ایزومریزاسیون ( نور اپی نفرین ) ، واکنشهای نوری( متو تروکسات )  ، دهیدراسیون ( آتروپین ) ، دکربوکسیلاسیون ( مزالازین ) ، تشعشع( انسولین ) و...

واکنشهاي فيزيکي که منجر به تخريب و ناپايداري داروها  مي شود:تغییر محتوی آب (از دست دادن یا جذب آب ) ،گرانوله شدن در اشکال نیمه جامد ، رشدکریستالی در سوسپانسیون ها ، فلوکولاسیون در امولسیونها ، ترک خوردن یا کنده شدن در قرصهای بدون روکش  ، جذب سطحی بر سطوح بسته بندی و...

باید توجه نمود که به محض خروج دارو از بسته بندی اصلی، تاریخ انقضاء قابلیت استناد خود را از دست می‌دهد و دارو باید به سرعت مصرف شود.

Normal 0 false false false false EN-US X-NONE FA table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

IMAGE
اتوبوس روبان قرمز به ایستگاه ساختمان قریشی رسید.
شنبه, 17 آذر 1397
8 لغایت 14 آذر ماه بعنوان هفته اطلاع رسانی ایدز با شعار « برای آگاهی از سلامتی خود، من هم آزمایش اچ آی وی می دهم» نام گذاری شده است. به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت ثامن ،کارشناس مسئول واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت ثامن اظهار داشت در هفته اطلاع رسانی ایدز،... ادامه مطلب...
IMAGE
" حرکت، برای سلامت زنان " شعار امسال هفته ملی سلامت بانوان ایرانی
یکشنبه, 22 مهر 1397
 پویش هفته ملی "سلامت بانوان ایران"، همه ساله در هفته پایانی مهرماه با هدف اطلاع رسانی و حساس سازی گروههای مختلف جامعه در خصوص اولویتهای سلامت زنان به عنوان نیمی از جمعیت کشور، برگزار می گردد. در سال جاری، دو گروه مخاطب اصلی شامل مدیران سلامت و جامعه زنان کشور برای پیام هفته... ادامه مطلب...
IMAGE
برگزاری مسابقه به مناسبت هفته سلامت روان
شنبه, 21 مهر 1397
هفته سلامت روان(18 تا 24 مهرماه)      شعار سال ۹۷ سلامت روان جوانان و نوجوانان:جهان در حال تغییر ✳به مناسبت هفته سلامت روان... اجرای برنامه های ذیل ویژه داوطلبین سلامت:  جلسه آموزشی با موضوع سبک زندگی سالم مسابقه دارت و اهدای جوائز صبحانه سالم   اجرای برنامه توسط پرسنل مرکز... ادامه مطلب...
IMAGE
عیادت از کودکان بستری در بیمارستان امام رضا(ع)
شنبه, 21 مهر 1397
به مناسبت هفته ملی کودک... عیادت از کودکان بستری بخش اطفال بیمارستان امام رضا( ع) و اهدا هدایا به ایشان ، توسط همکاران مرکز بهداشت ثامن..   ادامه مطلب...
IMAGE
همایش امنیت اجتماعی و سلامت روان به مناسبت هفته نیروی انتظامی
سه شنبه, 17 مهر 1397
  برگزاری همایش امنیت اجتماعی و سلامت روان به مناسبت هفته نیروی انتظامی، ویژه داوطلبین سلامت سخنران:  ✳جناب سروان نادری از کلانتری بانوان ✳خانم عرفانیان- کارشناس ارشد سلامت روان ادامه مطلب...
IMAGE
اشنایی بیشتر با واحد مشارکت مردمی مرکزبهداشت ثامن
یکشنبه, 09 خرداد 1395
برنامه جلب مشاركت(برنامه داوطلبان سلامت ) سلامتي محور توسعه است و مسائل و مشكلات بهداشتي همان مشكلات توسعه است كه نمي توان آن را فقط در بخش سلامت حل نمود بنابراين جلب مشاركت تك تك افراد جامعه و بخشهاي توسعه ، براي حل مشكلات بهداشتي در رسيدن به سطح قابل قبول « سلامت براي همه »... ادامه مطلب...
IMAGE
با 8 گام و در کوتاه ترین زمان، سایز شکم را کاهش دهید
سه شنبه, 26 تیر 1397
  یکی از اصلی ترین مجرمان بزرگ شدن سایز شکم، سیستم گوارشی آهسته، مشکلات هضم و در نهایت ابتلا به نفخ است و این اتفاق بیشتر در زنان بالای 40 سال می افتد. به گزارش آوای سلامت به نقل ازpreventionبا این حال نتایج تحقیقات شگفت انگیز است و نشان می دهد که شما می توانید با بهبود فرایند هضم و... ادامه مطلب...
IMAGE
اهمیت مراقبتهای پیش بارداری
سه شنبه, 26 تیر 1397
بررسی موارد خطر به افزايش بهبود سلامتی فرد و دخالت‌های لازم در اين دوره صورت می‌گیرد. برای افزايش اطلاعات و تغييرات رفتاری خانم‌ها و آقايان در سنين باروری مشاوره قبل از بارداری ضرو است و موجب می‌گردد كه فرد حاملگی خود را با شرايط بهتری آغاز نمايد و خطراتی را كه موجب عوارض... ادامه مطلب...
IMAGE
غذاهایی که بهتر از داروها، با افسردگی مقابله می کنند
پنج شنبه, 21 تیر 1397
    اگرچه افسردگی یکی از اختلالات روانی و البته بسیار شایع در تمام جوامع است، اما متخصصان تغذیه اعتقاد دارند که با رعایت برخی رژیم های غذایی خاص، بسیار موثرتر از داروهای ضد افسردگی می توان جلوی بروز علائم این اختلال را گرفت یا شدت آنها را کاهش داد. به گزارش آوای سلامت به نقل... ادامه مطلب...
IMAGE
7 غذای گیاهی که خون تان را تصفیه می کنند!
دوشنبه, 21 خرداد 1397
    خون مسئول حمل و نقل عناصر به سلول های بدن شما است و وظايف از جمله حمل مواد زائد حاصله از متابوليسم سلولى به دستگاه ‌هاى دفع، انتقال ترکيبات و مواد مترشحه از غدد داخلى به بافت ‌هاى مربوطه، پخش حرارت به تمامى نقاط بدن، به ‌طورى که گرماى بدن هميشه ثابت بماند و کمک به ايجاد... ادامه مطلب...
IMAGE
بهترین نوشیدنی ها برای کاهش سرعت پیری
شنبه, 19 خرداد 1397
    مصرف آب میوه های تازه بهترین گام برای تامین ویتامین ها، آنتی اکسیدان ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن است ضمن این که اثرات قابل توجه ضد پیری نیز دارد. به گزارش آوای سلامت به نقل ازsteptohealthبرای جلوگیری از روند پیری هیچ گام قطعی وجود ندارد ولی نوشیدن 6 نوع آب میوه یا سبزی به شما... ادامه مطلب...
امروز: 40
ديروز:13
اين هفته: 148
هفته‌ي گذشته: 248
اين ماه: 429
ماه گذشته: 1398
افراد آنلاين:1
اعضا ی آنلاین : 0
مهمان آنلاین : 1